Αν είστε ανάμεσα στα 27 εκατομμύρια Αμερικανών που πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα του γόνατος ή του ισχίου, τότε ίσως έχετε δοκιμάσει τα διατροφικά συμπληρώματα με γλυκοζαμίνη και χονδροϊτίνη. Διατίθενται στο εμπόριο για περίπου 20 χρόνια και οι πωλήσεις τους εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ ψηλά. Αλλά βοηθούν πραγματικά;

Μερικά άλογα μπορεί να συμφωνούν. Τα συμπληρώματα αυτά για πρώτη φορά χορηγήθηκαν σε άλογα και υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι βελτιώσαν τη λειτουργία των αρθρώσεων σ’ αυτά.
Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη βρίσκεται επίσης στην αγορά για τους ιδιοκτήτες σκυλιών.
Αλλά τι γίνεται με εμάς τους ανθρώπους; Δυστυχώς, οι ερευνητές λένε ότι για εμας τα αποτελέσματα απλά δεν ταιριάζουν με τη φανταχερή διαφημηση.

Φαίνεται να έχει νόημα ότι η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη θα μπορούσαν να βοηθήσουν.
Η γλυκοζαμίνη είναι ένα αμινοσάκχαρο που μπορεί να βοηθήσει την ανανέωση του χόνδρου, και η θειική χονδροϊτίνη είναι ένα σύμπλοκο υδατάνθρακα που πιστεύεται ότι βοηθά στην συγκράτηση νερού από τον χόνδρου.
Η αρθρίτιδα προκαλεί πόνο, πρήξιμο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις και φθορές στον χόνδρο, με την πάροδο του χρόνου. Έτσι, η αρχική σκέψη ήταν οτι ίσως η χορήγηση γλυκοζαμίνης και χονδροϊτίνης μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση και ακόμη και στην αποκατάσταση της φθοράς.

Ήταν εύλογο το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας να χρηματοδοτήσει τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές ύψους $12.500.000 για να ελέγξει την αποτελεσματικότητα αυτών των συμπληρωμάτων. Θα χορηγηθούν σε 1.583 άτομα σε όλη τη χώρα γλυκοζαμίνη ή χονδροϊτίνη ή ένας συνδυασμός και των δύο, ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο (σελεκοξίμπη) ή ένα εικονικό φάρμακο.
Ούτε οι συμμετέχοντες ούτε οι ερευνητές θα ξέρουν τι χορηγείται σε κάθε συμμετέχοντα.

Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών δεν ανέφερε κάποια σημαντική διαφορά στην ανακούφιση του πόνου από την λήψη γλυκοζαμίνης, χονδροϊτίνης, του συνδυασμό και των δύο ή από το εικονικό φαρμάκου.
Συνολικά, το 60% των ασθενών που έλαβαν το εικονικό φάρμακο, δήλωσε οτι ο πόνος τους μειώθηκε κατά περίπου 20%, ενώ το 66% των ατόμων που έλαβαν τα συμπληρώματα ανέφεραν παρόμοια μείωση του πόνου. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν το 2006 στο περιοδικό New England Journal of Medicine.
Αλλά και για ένα μικρό υποσύνολο των ασθενών, τα άτομα με μέτριο έως σοβαρό πόνο αρθρίτιδας στο ένα γόνατο, υπήρχε κάποιο όφελος.

«Περίπου το 79% είχαν 20% ή μεγαλύτερη μείωση του πόνου, σε σύγκριση με περίπου 54% για το εικονικό φάρμακο, που παρουσίασε την αντίστοιχη βελτίωση» λέει ο Dr Allen Sawitzke, ρευματολόγος από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα και επικεφαλής της μελέτης. «Έτσι φαίνεται ότι, μερικοί ασθενείς οι οποίοι έχουν εντονότερο πόνο μπορεί να έχουν περισσότερο όφελος από κάποιον που έχει ηπιοτερα συμπτώματα.»
Επειδή ο αριθμός των ασθενών σε αυτή την ομάδα ήταν μικρός, ο Dr Sawitzke προειδοποιεί ότι το εύρημα είναι μόνο προκαταρκτικό και θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με περαιτέρω μελέτη.

Δύο μεγάλες μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη, μία στην Ευρώπη και μία στην Αυστραλία, μπορεί να βοηθήσουν στο να απαντήθει αυτό το ερώτημα. Αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός ενός έτους και ο Dr Sawitzke λέει «είτε θα ανοίξει εκ νέου η συζήτηση ή θα τεθεί ένα τέλος σε αυτή, ανάλογα με τα αποτελέσματα.»

«Αλλά τα ευρήματα από στην υπάρχουσα μελέτη ήταν πεντακάθαρα», λέει ο Dr David Felson, ρευματολόγος από την Ιατρική Σχολή της Βοστώνης. «Δεν υπήρχε απολύτως κανένα όφελος για τους περισσότερους ασθενείς που έλαβαν τα συμπληρώματα σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, που σημαίνει ότι στην ανακούφιση του πόνου τα συμπληρώματα δεν έκαναν τίποτε περισσότερο από ότι αυτό. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν επηρέασαν τη δομή της άρθρωσης (όπως βρέθηκε μετά από ακτινογραφίες) και δεν προκάλεσαν καμία καθυστέρηση στην εξέλιξη της νόσου, σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Ουσιαστικά δεν είχαν καμία επίδραση.»

Από την άλλη πλευρά, ο Dr Felson λέει ότι δεν θα αποτρέψουμε τους ασθενείς από την χρήση αυτών των συμπληρωμάτων, αν οι ασθενείς πιστεύουν την αξία τους, ακόμα κι αν η μηνιαία χρήση τους κοστίζει $ 30-50. «Μπορεί να είναι είτε το φαινόμενο placebo ή μια ιδιοσυγκρασιακή αντίδραση που θα μπορούσε να κάνει επωφελή την λήψη τους», συμπληρώνει.

Οι άνθρωποι που λαμβάνουν συμπληρώματα (ή ένα χάπι placebo) είναι πιο πιθανό να είναι ενεργοί και να χάνουν βάρος και αυτό είναι σημαντικό, σύμφωνα με τον Dr. Patience White, ρευματολόγο και εκπρόσωπο του Ιδρύματος για την Αρθρίτιδα. «Ο στόχος μου ως θεράποντος ιατρού είναι να μειώσω τον πόνο, έτσι ώστε οι ασθενείς να κάνουν τα πράγματα που κάνουν πραγματικά τη διαφορά, όσον αφορά την αλλαγή της εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας, που είναι η μείωση του βάρους και η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας,» σημειώνει.

«Υπάρχουν πάρα πολλές αποδείξεις ότι η απώλεια βάρους και η τακτική άσκηση είναι οι πιο αποτελεσματικές θεραπείες για τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας«, προσθέτει ο Dr. Patience White. «Είναι αρκετά εντυπωσιακό», λέει. «αν χάσετε μόνο πέντε pounds, μιλάτε για το ισοδύναμο φορτίο των 20 pounds στα γόνατα, οπότε μπορείτε να φανταστείτε ότι θα κάνει μεγαλύτερη διαφορά.»

Λίγο πολύ οποιοδήποτε είδος άσκησης φαίνεται να μειώνει τον πόνο και να αυξάνει την κινητικότητα, σύμφωνα με τον Dr. David Felson. «Υπήρξε μια ποικιλία διαφορετικών μελετών για τα ωφέλη της άσκησης στην οστεοαρθρίτιδα, που έχουν δοκιμάστει τα πάντα, από αεροβική άσκηση, άσκηση στο νερό, μέχρι το περπάτημα για την ενδυνάμωση των μυών και όλα φαίνεται να λειτουργούν αποτελεσματικά.»